KSHARASUTRA THERAPY (MEDICATED CAUSTIC THREAD)

Introduction

Ksharasutra therapy is a minimal invasive treatment procedure and time-tested Ayurvedic technique in the management of Anorectal disorders. It is a safe, sure and cost effective method of treatment for fistula-in-ano, hemorrhoids and other sinus diseases.

Though the therapy has been described in Ayurveda by Sushruta, Charak and Vagbhata but the efficacy of this therapy was re-established by the Dept. of Shalya Tantra, Banaras Hindu University and later period revalidated by scientific organizations like CCRAS and ICMR. This technique is being practiced widely in our country and in some other countries.



Preparation of Ksharasutra

The Standard Ksharasutra is prepared by 11 coatings of Snuhi latex (Euphorbia nerifolia), 7 coatings of Snuhi latex and Apamarga Kshara (Achyranthes aspera) and last 3 coatings of Snuhi latex and Haridra Churna (Curcuma longum). The pH of Apamarga Ksharasutra is 9.72.

Indications

Fistula-in-ano, hemorrhoids, pilonidal sinus, rectal or anal polyps etc.

Application of Ksharasutra in Fistula-in-ano –

The patient is anaesthetized with local or spinal or general anesthesia, then a malleable probe is passed through the external opening of the fistula to the internal opening in the anal canal and probe is gently taken out through anal opening to outside along with a Ksharasutra in the groove of the probe. Later both ends of the Ksharasutra is tied together. The Ksharasutra is replaced by a new one after an interval of one week. The Ksharasutra gradually cuts and heals the tract. Finally the whole fistulous tract heals after cutting.

Mechanism of action of Ksharasutra in Fistula-in-ano -

  • It helps is cutting, curetting, draining and healing of the fistulous track.
  • It destroys and removes unhealthy tissue and promotes healing of the fistulous track due to caustic action.
  • Controls infection by the microbicidal action
  • Separation of debris and cleaning the wound
  • Facilitate in drainage of pus in fistulous tract and help in healing.
  • Cutting through the tissues and laying the track open.

Application of Ksharasutra in Haemorrhoids –

The patient is anaesthetized with local anesthesia. First pile mass holding with pile holding forceps and bring them out of the anal orifice, then give incision at mucocutaneous junction. Later slight pull exerted over the pile mass and transfixed by Ksharasutra at the base. Ligated pile mass replaced inside the rectum and rectal pack with Yastimadhu taila or ghrita.

Mechanism of action of Ksharasutra in Haemorrhoids –

  • Chemical cauterization and mechanical strangulation of the blood vessel.
  • Local gangrene of the pile mass tissue.
  • Ischemic necrosis and debridement of unhealthy tissue.
  • Sloughing of the mass within 5-7 days.
  • Healing of the resulting wound takes 10-15 days.

Application of Ksharasutra in Pilonidal Sinus -

The patient is anaesthetized with local anesthesia and then a malleable probe with Ksharasutra is passed through the external opening of the pilonidal sinus to the skin. Later both ends of the Ksharasutra is tied together. The Ksharasutra is replaced by a new one after an interval of one week. The Ksharasutra gradually cuts and heals the sinus tract.

Advantages of Ksharasutra Therapy –

  1. Simple and safe parasurgical procedure.
  2. Cost-effective and ambulatory.
  3. Minimal recurrence rate.
  4. No any complications
  5. Systemic diseases are also undergoing this procedure.
  6. No surgical complications like incontinence, stenosis and stricture.

परिचय

क्षारसूत्र ही गुदगत आजारांमध्ये एक परिपूर्ण चिकित्सा मानली जाते. मुळव्याध, भगंदर या आजारांवर उपचारकरण्याची ही एक सुरक्षित, निश्चीत सोपी, कमी खर्चिक उपचारपद्धती आहे

या उपचारांचे वर्णन आयुर्वेदात सुश्रुत, चरक आणि वाग्भट्ट यांनी केले आहे परंतु शल्य तंत्र, बनारस हिंदू विद्यापीठाने या उपचाराची कार्यक्षमता पुन्हा स्थापित केली आणि नंतरच्या काळात W.H.O.,CCRAS and ICMR या सारख्या वैज्ञानिक संघटनांनी पुन्हा मान्यता दिली. आपल्या देशात आणि इतर काही देशांमध्ये या तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जात आहे.


क्षारसूत्र तयार करण्याचीपद्धती

शास्त्रोक्त क्षारसूत्र तयार करताना स्नुहीक्षीर ,अपामार्गक्षार ,हरिद्रा चूर्ण व 30 नं. लीनन थ्रेड यांचा वापर करून स्पेशल विशिष्ठ पद्धतीने बनवलेल्या कॅबिनेट मध्ये क्षारसूत्र तयार केले जातात.

उपयोग

मुळव्याध, भगंदर, पायलोनिडल साइनस, गुद्ग्रंथी या आजारांमध्ये केला जातो.

भगंदर - क्षारसूत्र उपचार

रुग्णाला स्थानिक किंवा कंबरेतून भूल देऊन क्षारसूत्र उपचारपद्धती केली जाते॰ भगंदरच्या बाहेरील छिद्रातून आतील छिद्रापर्यन्त क्षारसूत्र शास्त्रोक्त पद्धतीने बांधला जातो. दर आठवड्यांनी एकवेळा क्षारसूत्र बदलला जातो हळूहळू भगंदर बरा होतो.

क्षारसूत्र वैशिष्टे

  • भगंदर कट करणे, पुय निचरा करणे आणि जखम बरी करण्यास मदत करणे.
  • मृतपेशी नष्ट करणे व काढून टाकणे
  • सूक्ष्मजंतुनाशक क्रियेव्दारे संक्रमण नियंत्रित करते.
  • जखम साफ करणे व भरून काढणे.
  • निरोगी पेशी व मांसपेशी तयार होण्यासाठी मदत करणे

मुळव्याध व पायलोनिडल साइनसमध्ये - क्षारसूत्र उपचार

  • मुळव्याध व पायलोनिडल साइनस या आजारांमध्ये क्षारसूत्र उपचारपद्धती केली जाते. रूग्णाला भूल देऊन क्षारसूत्रचा वापर या आजारांमध्ये केला जातो. मुळव्याधी मध्ये कोंबाच्या मुळाशी विशिष्ट यंत्राणव्दारे क्षारसूत्र बंधन केले जाते. यामुळे कोंब निर्जीव होऊन गळून जातात. तसेच पायलोनिडल साइनसचे उपचार भगंदरप्रमाणे केले जातात.

क्षारसूत्रचे फायदे

  • उपचारानंतर वेदना कमी / सौम्य असतात॰
  • रक्तस्त्राव कमी होतो / होत नाही.
  • रूग्णालयात अॅडमिट होण्याची गरज नसते.
  • दैनंदिन कामे लवकरात लवकर चालू करता येतात.
  • किमान जखम होते.
  • वारंवार ड्रेसिंगला येण्याची गरज नसते. ( भगंदर सोडून )
  • पुन्हा उद्भवण्याची संधी नसते.
  • शौच्यावरील नियंत्रण जाण्याचा धोका नसतो.
  • कोणत्याही प्रकारचे साइड इफेक्ट नसतात.
  • खूप खर्चिक उपचार नसतात.

Book an Appointment